Ders ve Çalışma Kitabı Cevapları

Üniversite Başarı Sıralamaları

HAREKETLERİNE GÖRE FİİLLER (Kılış, Durum, Oluş Fiilleri)

Fiil (Eylem) : Varlıkların yaptıkları işleri, hareketleri veya içinde bulundukları durumları bir kipe (yani zamana veya bir dileğe) ve kişilere bağlayarak bildiren kelimelere fiil denir. Fiillerin üç temel kuralı vardır:
a)       İş, hareket, oluş bildirir.
b)       Kök veya gövde halindeyken kip eklerini alabilir.
c)       Kök ve gövde halindeyken mastar eklerini (-mek, -mak) alabilir.

Fiillerin en önemli özelliği harekettir. Fiiller hareketlerine göre üç çeşittir:

1.       İş ve Kılış Fiilleri:
a)       Bir nesneyi olumlu olumsuz etkileyen fiillerdir.
b)       İnsanlar tarafından genellikle bilinçli olarak gerçekleştirilen fiillerdir.
c)       Bu fiiller “kimi, neyi” sorularına cevap verir.
d)       İş ve kılış fiilleri çatısına göre geçişli fiillerdir.

              Bu sıknıtıyı o körükledi.
              Bu sıkıntıyı o körüklemedi.

2.       Durum Fiilleri:
a)       Fazla hareketi olmayan fiillerdir.
b)       Belli bir süre devam eden fiillerdir.
c)       Nesneyi etkilemeyen fiillerdir.
d)       İnsanlar tarafından bazen bilinçli, bazen bilinçsiz gerçekleştirilirler.
e)       Sona ermeleri için başka bir fiilin başlaması gereken fiillerdir. Durum fiilleri çatı yönünden geçişsizdir.

             Akşam erkenden uyumuştu.
            Sabah erkenden kalktı.

3.       Oluş Fiilleri:
Bu fiillere “doğa fiilleri” de denir.
Oluş fiillerinde kendi kendine olma anlamı vardır.
Bu fiiller aslında gizli bir güç tarafından gerçekleştirilir. 
Bu fiillerin gerçekleşmesi irademize (isteğimize) bağlı değildir.

Geçen bahar çokça yağmur yağdı.
Geçen gün çok sert rüzgar esti.
Bahar gelince etraf yeşerdi.
Babasından utanınca yüzü kızardı.

Örnek Soru: Aşağıdaki cümlelerin yüklemi olan fiillerden hangisi “oluş” bildirmektedir?

A)      Sizi çok seviyoruz.
B)      Bir de şu soruyu çözsene.
C)      Çocuklar ne güzel de oynuyorlar.
D)      Sen ne kadar da büyümüşsün, ufaklık!
E)      O şimdi çok uzaklarda.

Cevap: D

1. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi, durum bildiren bir eylem değildir?
A) Arkamızdan hüzünlü hüzünlü bakıyordu.
B) Doğa, yatağında mışıl mışıl uyuyordu.
C) Öğrencilerin hepsi birden havuza doldu.
D) Dün aldığım kitabı bir gecede okudum.
E) Yarın akşam bize geleceklermiş.

CEVAP: Bu cümlenin yüklemi olan "okudum" fiili kılış fiilidir.

2. Aşağıdakilerden hangisinin yüklemi "kılış eylemi" değildir?
A) Daha geçen gün seni sordu.
B) O kötü olayı herkes hatırlıyor.
C) Onunla barışacağını sanmıyorum.
D) Bize karşı hep sıcak davranır.
E) Akşam serinliğinin çökmesini bekledik.

CEVAP: D 

3. İş, oluş, durum bildiren sözcüklere eylem denir. 
Aşağıdakilerden hangisinde eylem "oluş" bildir­mektedir?
A) Özlediği insanı görünce evin içinde koşup durdu.
B) Kötü haberi duyunca çocuğun yüzü sarardı.
C) Arkadan gelen otomobil, bizi hızla geçti.
D) Birkaç genç kız, baş başa vermiş gülüşüyordu.
E) Çok acıktığı için yemeği iştahla yedi.

cevap: B


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.